Scheiden met een eigen bedrijf

Valt het bedrijf in de verdeling?

Of de onderneming verdeeld of verrekend moet worden, hangt af van jullie trouwdatum en eventuele huwelijkse voorwaarden. Zijn jullie vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt de algehele gemeenschap van goederen: het bedrijf — of preciezer, de waarde ervan — valt daar in principe in, ook als het al vóór het huwelijk bestond. Zijn jullie op of na 1 januari 2018 getrouwd, dan geldt de beperkte gemeenschap: een onderneming die je vóór het huwelijk al had, blijft privé. Wel heeft de gemeenschap dan recht op een redelijke vergoeding voor de kennis en arbeid die tijdens het huwelijk in het bedrijf zijn gestoken.

Hebben jullie huwelijkse voorwaarden, dan bepalen die de spelregels. Let vooral op een periodiek verrekenbeding: de afspraak om elk jaar het gespaarde inkomen te verrekenen. In de praktijk voert bijna niemand dat jaarlijks uit — en dan geldt bij de scheiding het wettelijk vermoeden dat het hele aanwezige vermogen, inclusief de waarde van het bedrijf, alsnog verrekend moet worden. Wat op papier “koude uitsluiting” lijkt, kan zo alsnog tot een flinke verrekening leiden.

Wat is de onderneming waard?

De waarde van een bedrijf is geen vaststaand getal. Er bestaan verschillende methoden — van de intrinsieke waarde (bezittingen min schulden) tot waarderingen op basis van de winstgevendheid of toekomstige kasstromen — en die kunnen flink uiteenlopen. Bovendien is niet alle waarde vrij beschikbaar: geld dat in het bedrijf vastzit, kan er vaak niet uit zonder de bedrijfsvoering of de bank in de problemen te brengen, en over stille reserves moet bij uitkering meestal nog belasting worden betaald. In mediation kiezen jullie sámen één onafhankelijke deskundige — een accountant of register valuator — in plaats van ieder een eigen partijdeskundige. Dat scheelt kosten en voorkomt een strijd tussen twee rapporten.

Verrekenen zonder het bedrijf in gevaar te brengen

Moet de een de ander uitkopen, dan hoeft dat niet met geld dat uit de onderneming wordt getrokken. Vaak is er meer te verrekenen dan alleen het bedrijf: de overwaarde van de woning, spaargeld of pensioenaanspraken. Ook een betalingsregeling in termijnen is mogelijk. Het gezamenlijke belang is groter dan het lijkt: het bedrijf is meestal óók de inkomstenbron waaruit de alimentatie betaald moet worden. Een uitkoop die de onderneming leegtrekt, raakt daarmee jullie allebei.

Alimentatie bij een ondernemersinkomen

Het inkomen van een ondernemer staat niet op een loonstrook en wisselt van jaar tot jaar. Voor de kinderalimentatie en partneralimentatie wordt daarom meestal gerekend met de gemiddelde winst over de laatste drie jaar, gecorrigeerd voor eenmalige posten. Bij een bv kijken we naar het salaris van de directeur-grootaandeelhouder én naar wat de bv daarnaast redelijkerwijs kan uitkeren. Omdat resultaten kunnen schommelen, is het verstandig om flexibiliteit in te bouwen: bijvoorbeeld een jaarlijkse herijking op basis van de cijfers. Zulke afspraken op maat zijn precies wat in mediation wél kan en in een procedure zelden.

Pensioen van de ondernemer

Ondernemers bouwen vaak geen pensioen op via een werkgever, maar via lijfrentes, banksparen, beleggingen, een oudedagsreserve of — bij een bv — pensioen dat in het verleden in eigen beheer is opgebouwd. Ook die voorzieningen moeten bij de scheiding worden verdeeld of verrekend, en de regels verschillen per vorm. Hoe de verdeling van pensioen bij een scheiding in de basis werkt, lees je in het artikel over pensioen en scheiding.

Werken jullie samen in het bedrijf?

Werken jullie allebei in de onderneming — als vennoten, of doordat de een bij de ander in loondienst is — dan komt daar een vraag bij: wie gaat er verder met het bedrijf? Het uittreden van een vennoot of het beëindigen van het dienstverband moet zorgvuldig geregeld worden, net als de financiële afwikkeling daarvan. Ook dat nemen we mee aan de mediationtafel, zodat het bedrijf én de onderlinge verhoudingen werkbaar blijven.

Eén mediator, ook met een bedrijf aan tafel

Een scheiding met een onderneming vraagt om maatwerk, maar niet om twee advocaten die elkaars rapporten bestrijden. Als MfN-registermediator begeleid ik het gesprek, breng ik de financiële en juridische gevolgen van elke keuze in beeld en schakelen we waar nodig samen één onafhankelijke deskundige in. Alle afspraken leggen we vast in het echtscheidingsconvenant, zodat ook de bank en de Belastingdienst ermee uit de voeten kunnen. Plan een gratis kennismakingsgesprek of bekijk eerst mijn werkwijze.