Ouderschapsplan en echtscheidingsconvenant

Wat is een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan is een schriftelijke vastlegging van jullie afspraken over de minderjarige kinderen. De kern is dat jullie je samen verantwoordelijk blijven voelen voor hun verzorging, opvoeding en ontwikkeling — vóór en na de scheiding. Wat jullie precies afspreken, bepalen jullie voor een groot deel zelf. Veelvoorkomende onderwerpen zijn:

• de dagelijkse zorg: waar de kinderen zijn, eten en drinken, huisregels;
• school, sport en medische zorg;
• vakanties en bijzondere dagen zoals verjaardagen;
• financiën, zoals de kinderalimentatie en het beheer van spaarrekeningen;
• communicatie tussen jullie en het halen en brengen.

Hoe uitgebreid je het maakt, is aan jullie: een goed ouderschapsplan past bij jullie gezin en is praktisch genoeg om er echt mee te werken.

Wat moet er minimaal in staan?

Jullie bepalen zelf veel, maar de wet stelt drie minimumeisen. In het ouderschapsplan moeten in elk geval afspraken staan over:

1. hoe jullie de zorg en opvoeding verdelen en de omgang met de kinderen regelen;
2. hoe jullie elkaar informeren over belangrijke onderwerpen, zoals de schoolkeuze;
3. de kosten van verzorging en opvoeding, oftewel de kinderalimentatie.

Daarnaast zijn jullie verplicht om in het plan te vermelden hoe je de kinderen bij de afspraken hebt betrokken. Kinderen vanaf 8 jaar krijgen bij de scheiding bovendien een uitnodiging van de rechtbank om hun mening te geven (sinds 1 januari 2026; daarvoor gold dit vanaf 12 jaar). In de mediation kan een KIES-coach de kinderen daarnaast een eigen stem geven via een kindgesprek, zodat hun mening al vroeg meeweegt.

Wanneer is een ouderschapsplan verplicht?

Hebben jullie samen minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht om te kunnen scheiden. De rechtbank neemt het echtscheidingsverzoek in principe niet in behandeling zonder ouderschapsplan. Dat geldt niet alleen voor gehuwden, maar ook bij het beëindigen van een geregistreerd partnerschap en voor samenwoners met gezamenlijk gezag. De gedachte erachter is dat de belangen van de kinderen vóór de scheiding goed geregeld zijn. Komen jullie er samen niet uit, dan helpt mediation om er tóch uit te komen zonder dat het escaleert: als neutrale begeleider maak ik de lastige onderwerpen bespreekbaar. Lukt het in een uitzonderlijk geval echt niet, dan kan de rechter genoegen nemen met een onderbouwing dat jullie je best hebben gedaan — maar dat is nadrukkelijk niet de bedoeling en zelden nodig.

Wat staat er in het echtscheidingsconvenant?

Terwijl het ouderschapsplan over de kinderen gaat, regelen jullie in het echtscheidingsconvenant al het andere. Het convenant is de schriftelijke overeenkomst met alle afspraken over het uit elkaar gaan zelf. Denk aan:

• de verdeling van bezittingen, bank- en spaarrekeningen en de inboedel;
• wat er met de woning gebeurt en wie er kan blijven wonen;
• de verevening van het pensioen;
• een regeling voor partneralimentatie, of juist de afspraak daarvan af te zien;
• afspraken over schulden, levensverzekeringen en de belastingaangifte.

Zijn er minderjarige kinderen, dan hoort het ouderschapsplan bij het convenant en wordt daarnaar verwezen. Samen vormen ze het complete pakket dat jullie scheiding vastlegt. Meer over de inhoud, de rechtskracht en het later wijzigen lees je in het artikel over het echtscheidingsconvenant.

Hoe stel ik ze samen met jullie op?

Als MfN-registermediator stel ik het ouderschapsplan en het convenant niet vóór jullie op, maar mét jullie. In de gesprekken brengen we alle onderwerpen langs, zoek ik naar afspraken waar jullie allebei achter staan en let ik erop dat niets wordt vergeten. Ik zorg dat de documenten juridisch kloppen en aansluiten op de verdere afwikkeling: de advocaat die het verzoekschrift indient, de inschrijving van de scheiding en de formele afronding bij de rechtbank. Zo hebben jullie aan het eind één set afspraken die klopt en waar jullie je allebei aan houden. Hoe dat traject stap voor stap loopt, lees je in mijn werkwijze.

Samen jullie afspraken vastleggen

Lukt het niet om er samen uit te komen, of willen jullie het meteen goed vastleggen? Als mediator help ik jullie aan een ouderschapsplan en convenant die kloppen en werkbaar zijn. In een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek leg ik uit hoe ik werk en wat jullie kunnen verwachten. Neem contact op om kennis te maken.