Partneralimentatie bij een scheiding

Wat is partneralimentatie?

Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, blijft er na de scheiding een onderhoudsverplichting tussen de ex-partners bestaan. Verdient de één na de scheiding niet genoeg om van te leven, dan draagt de ander bij in het levensonderhoud. Die bijdrage heet partneralimentatie. De gedachte erachter: door het huwelijk zijn jullie financieel met elkaar verweven geraakt — de één is bijvoorbeeld minder gaan werken voor de kinderen — en die band verbreek je niet van de ene op de andere dag. Partneralimentatie staat los van kinderalimentatie; dat zijn twee aparte bijdragen, elk met hun eigen regels. In mediation bespreken we of partneralimentatie in jullie situatie speelt en, zo ja, hoe je het samen eerlijk regelt.

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?

Of er partneralimentatie betaald wordt, hangt af van twee vragen: is er behoefte, en is er draagkracht?

• Behoefte — heeft de één na de scheiding onvoldoende eigen inkomen om in het levensonderhoud te voorzien, gemeten naar de levensstandaard tijdens het huwelijk?
• Draagkracht — houdt de ander, na aftrek van de eigen lasten, genoeg over om bij te dragen?

Is er geen verschil in inkomen, dan is er vaak geen partneralimentatie nodig. Belangrijk: kinderalimentatie gaat vóór partneralimentatie. De kosten van de kinderen worden eerst gedekt; wat daarna aan draagkracht overblijft, bepaalt de ruimte voor een bijdrage aan de ex-partner. Daardoor kan de partneralimentatie laag uitvallen of helemaal wegvallen. Ik reken beide bijdragen in samenhang door, zodat het totaalplaatje klopt.

Hoe lang duurt partneralimentatie?

Sinds 1 januari 2020 is de hoofdregel dat partneralimentatie de helft van de huwelijksduur duurt, met een maximum van vijf jaar. Duurde het huwelijk acht jaar, dan is dat dus vier jaar. Op die hoofdregel bestaan twee belangrijke uitzonderingen:

• Jonge kinderen — zijn er kinderen uit het huwelijk, dan loopt de alimentatie door totdat het jongste kind 12 jaar wordt.
• Langdurig huwelijk dicht bij de AOW — bij een lang huwelijk waarbij de ontvanger binnen afzienbare tijd de AOW-leeftijd bereikt, kan de duur doorlopen tot na die AOW-leeftijd.

Daarnaast stopt de verplichting eerder als de ontvanger opnieuw gaat trouwen, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen als waren zij gehuwd — meer daarover in het artikel over een nieuwe partner na de scheiding. Welke termijn voor jullie geldt, hangt dus sterk af van jullie persoonlijke situatie.

Fiscaal: aftrekbaar en geïndexeerd

Partneralimentatie heeft een fiscale kant. Voor degene die betaalt, is de partneralimentatie aftrekbaar van het belastbaar inkomen. Voor degene die ontvangt, telt het juist mee als inkomen waarover belasting wordt betaald. Houd daar rekening mee: het brutobedrag en wat er netto overblijft, verschillen. Kinderalimentatie is trouwens níét aftrekbaar — dat onderscheid is belangrijk. Meer over de fiscale kant van scheiden lees je in belastingen en toeslagen bij een scheiding.

Net als kinderalimentatie wordt partneralimentatie elk jaar wettelijk geïndexeerd. Op 1 januari gaat het bedrag automatisch omhoog met een landelijk vastgesteld percentage; voor 2026 is dat 4,6%. Ook hier geldt: dat werkt door zonder dat jullie er iets voor hoeven te doen. Wijzigt jullie situatie ingrijpend, dan kan de alimentatie opnieuw worden vastgesteld.

Eigen afspraken in mediation

De wettelijke normen zijn een vertrekpunt, geen keurslijf. In mediation mogen jullie samen afspraken maken die daarvan afwijken — als jullie het er allebei mee eens zijn. Je kunt bijvoorbeeld een ander bedrag afspreken, een kortere of langere periode, of de partneralimentatie afkopen met een bedrag ineens. Sommige stellen kiezen ervoor om de indexering uit te sluiten of om helemaal van partneralimentatie af te zien. Dat mag, mits het weloverwogen en in balans gebeurt. Juist daar zit de meerwaarde van mediation: we zoeken naar een regeling die bij júllie leven past, in plaats van een uitkomst die de rechter oplegt. Ik leg de gekozen afspraken zorgvuldig vast in het echtscheidingsconvenant, zodat ze juridisch houdbaar zijn.

Gratis kennismakingsgesprek

Deze pagina is onderdeel van de kennisbank van Scheidingsdesk. Vraag je je af of partneralimentatie in jouw situatie speelt, en zo ja hoeveel en hoe lang? In een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek bespreken we jullie situatie en leg ik uit hoe ik het traject begeleid. Veel vragen zijn vast al beantwoord bij de veelgestelde vragen. Neem contact op om een gesprek in te plannen.