Begrippenlijst bij een scheiding
Bij een scheiding vliegen de termen je om de oren: toevoeging, verevening, zorgkorting, grosse. Hier vind je de belangrijkste begrippen kort uitgelegd — met links naar de artikelen waarin ik er dieper op inga.
Laatst bijgewerkt:
De procedure
Duurzame ontwrichting
De wettelijke grond voor echtscheiding: het huwelijk is stuk en herstel is niet te verwachten. Als één van beiden dit volhoudt, spreekt de rechter de scheiding uit — tegenhouden kan niet.
Verzoekschrift
Het document waarmee de advocaat de scheiding bij de rechtbank aanvraagt; bij mediation gebeurt dat als gezamenlijk verzoek.
Griffierecht
De kosten die de rechtbank rekent voor het behandelen van het verzoek; met een toevoeging geldt een verlaagd tarief.
Toevoeging
Gesubsidieerde mediation of rechtsbijstand via de Raad voor Rechtsbijstand; je betaalt alleen een eigen bijdrage op basis van inkomen en vermogen. Zie ook de kosten van een scheiding.
Beschikking
De schriftelijke uitspraak van de rechtbank waarin de echtscheiding wordt uitgesproken.
Akte van berusting
Verklaring dat je je neerlegt bij de beschikking en niet in hoger beroep gaat, zodat de scheiding direct kan worden ingeschreven.
Inschrijving burgerlijke stand
Het moment waarop de scheiding definitief is: de beschikking wordt ingeschreven bij de gemeente waar jullie trouwden.
Grosse
Het gewaarmerkte afschrift van de beschikking (“In naam van de Koning”) waarmee afspraken kunnen worden afgedwongen; kosteloos op te vragen bij de rechtbank.
Voorlopige voorziening
Een tijdelijke regeling van de rechter voor de duur van de procedure, bijvoorbeeld over wie in de woning blijft.
Scheiding van tafel en bed
Formele scheiding waarbij het huwelijk in stand blijft; zie proefscheiding en scheiding van tafel en bed.
De afspraken
MfN-registermediator
Mediator die is opgenomen in het kwaliteitsregister van de Mediatorsfederatie Nederland, met opleidings- en bijscholingseisen en een klachtregeling.
Echtscheidingsconvenant
De overeenkomst met alle afspraken over de scheiding: woning, verdeling, pensioen en alimentatie; lees wat erin hoort.
Ouderschapsplan
De bij minderjarige kinderen verplichte vastlegging van de afspraken over zorg, opvoeding en kosten; zo stel je het op — of begin met het gratis model-ouderschapsplan.
Vaststellingsovereenkomst
De tegenhanger van het convenant voor samenwoners die uit elkaar gaan.
Niet-wijzigingsbeding
Afspraak dat de partneralimentatie niet kan worden aangepast bij gewijzigde omstandigheden; voor kinderalimentatie is zo’n beding niet mogelijk.
Hermediation
Terugkomen bij de mediator om bestaande afspraken aan te passen aan een nieuwe situatie, bijvoorbeeld bij een nieuwe partner.
Geld en alimentatie
Behoefte
Wat een kind of ex-partner nodig heeft, gebaseerd op de welstand tijdens het huwelijk; het vertrekpunt van elke alimentatieberekening.
Draagkracht
Wat iemand, na de eigen lasten, kan bijdragen. Behoefte en draagkracht samen bepalen de kinderalimentatie en partneralimentatie.
Zorgkorting
De korting op de kinderalimentatie naarmate het kind meer dagen bij de betalende ouder is.
Indexering
De wettelijke jaarlijkse verhoging van alimentatie per 1 januari met een landelijk vastgesteld percentage.
Kinderrekening
Gezamenlijke rekening waarop beide ouders naar draagkracht storten voor de kosten van de kinderen; veelgebruikt bij co-ouderschap.
LBIO
Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, dat kosteloos de inning overneemt als alimentatie niet wordt betaald.
Vermogen en woning
Gemeenschap van goederen
Het stelsel waarin bezittingen en schulden gezamenlijk zijn. Voor huwelijken vanaf 2018 geldt de beperkte gemeenschap: wat je vóór het huwelijk had en wat je erft of geschonken krijgt, blijft privé.
Huwelijkse voorwaarden
Afspraken bij de notaris die afwijken van de wettelijke gemeenschap, variërend van koude uitsluiting (niets gezamenlijk) tot verrekenbedingen.
Periodiek en finaal verrekenbeding
De afspraak om inkomen jaarlijks (periodiek) of bij het einde van het huwelijk (finaal) te verrekenen; een nooit uitgevoerd periodiek beding kan bij de scheiding grote gevolgen hebben, zeker met een eigen bedrijf.
Overwaarde
Het verschil tussen de waarde van de woning en de resterende hypotheek; bij de verdeling van de woning heeft ieder in principe recht op de helft.
Ontslag hoofdelijke aansprakelijkheid
De bank ontslaat de vertrekkende partner uit de aansprakelijkheid voor de hypotheek, zodat die schuld niet blijft “plakken”.
Voortgezet woongenot
Het recht om na de scheiding nog een periode in de woning te blijven wonen, vastgelegd in het convenant of bepaald door de rechter.
Pensioen en kinderen
Pensioenverevening
De standaardverdeling van het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen: ieder de helft; zo regel je het.
Conversie
Het omzetten van het vereveningsdeel in een zelfstandig pensioenrecht van de ex-partner, los van elkaars pensioendatum en leven.
Bijzonder partnerpensioen
Het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd en gereserveerd blijft voor de ex-partner.
Erkenning en gezag
Erkenning maakt je juridisch ouder, gezag geeft de zeggenschap; ze staan los van elkaar én van omgang en alimentatie. Lees hoe het zit.
Co-ouderschap
De zorgverdeling waarbij de kinderen ongeveer evenveel bij beide ouders wonen; voorwaarden en geldzaken.
Kindgesprek
Het gesprek waarin een kind zijn verhaal kwijt kan bij een neutrale professional; in mijn praktijk voert een KIES-coach dat gesprek.
Mis je een begrip?
Deze lijst groeit. Kom je in jullie scheiding een term tegen die hier niet tussen staat, stel de vraag dan gerust — in een gratis kennismakingsgesprek leg ik niet alleen de begrippen uit, maar vooral wat ze in júllie situatie betekenen. Neem contact op of blader verder in de kennisbank.