Alimentatie wordt niet betaald: wat nu?

Eerst uitzoeken: onwil of onmacht?

Achter een gemiste betaling zit niet altijd onwil. Is je ex zijn of haar baan kwijt, arbeidsongeschikt geworden of als ondernemer in slecht weer beland, dan is er sprake van onmacht — en dan lost incasso niets op. In dat geval is het eerlijker en effectiever om de alimentatie te laten herberekenen op basis van de nieuwe situatie, eventueel met een tijdelijke verlaging. Wat níet werkt, is stilzwijgend minder of niets betalen: de verplichting loopt gewoon door en de achterstand stapelt zich op. Let er ook op dat de jaarlijkse wettelijke indexering wordt toegepast — een ex die jaar na jaar het oude bedrag overmaakt, bouwt ongemerkt óók een achterstand op.

Pak de afspraken erbij: staat het bedrag in een beschikking?

Wat je kunt afdwingen, hangt af van hoe de alimentatie is vastgelegd. Is het bedrag opgenomen in een uitspraak van de rechter — of in een echtscheidingsconvenant dat aan de echtscheidingsbeschikking is gehecht — dan heb je een executoriale titel: je kunt zonder nieuwe procedure laten incasseren. Staan de afspraken alleen op papier tussen jullie tweeën, of zijn ze zelfs alleen mondeling gemaakt, dan moet het bedrag eerst formeel worden vastgelegd voordat incasso mogelijk is. Dit is precies waarom ik in mijn trajecten het convenant standaard laat aanhechten: het kost niets extra en maakt de afspraken direct afdwingbaar.

Het LBIO: incasso zonder kosten voor de ontvanger

Voor kinderalimentatie (en ook partneralimentatie) kun je het LBIO inschakelen: het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, een overheidsinstantie die de inning van je overneemt. Het LBIO stuurt eerst een aankondiging — alleen dat is vaak al genoeg om de betaling weer op gang te brengen. Helpt dat niet, dan neemt het LBIO de inning over en kan het bijvoorbeeld loonbeslag leggen. Voor jou als ontvanger is dit gratis; de niet-betaler draait op voor de opslagkosten, wat een extra prikkel is om gewoon te betalen. Voorwaarden: het bedrag moet in een rechterlijke uitspraak vastliggen, er moet minstens één maand achterstand zijn, en de achterstand mag bij de aanvraag niet ouder zijn dan zes maanden — wacht dus niet te lang met aankloppen.

De deurwaarder: beslag op basis van de grosse

Je kunt ook rechtstreeks een deurwaarder inschakelen. Die heeft daarvoor de grosse van de echtscheidingsbeschikking nodig: het officiële afschrift met de formule “In naam van de Koning”, dat de deurwaarder de bevoegdheid geeft om beslag te leggen op loon, uitkering of bankrekening. Ben je de grosse kwijt, dan vraag je kosteloos een nieuwe op bij de rechtbank — hoe dat werkt, lees je stap voor stap in het artikel over de grosse. Houd rekening met de verjaring: achterstallige alimentatietermijnen verjaren na vijf jaar, dus laat een oude achterstand niet eindeloos liggen.

Structureel probleem? Pas de afspraken aan

Is de achterstand het gevolg van een blijvend veranderde situatie — minder inkomen, een nieuw gezin, gestegen lasten — dan is incasseren dweilen met de kraan open. Verstandiger is om de kinderalimentatie of partneralimentatie opnieuw te laten berekenen en de afspraken aan te passen aan de werkelijkheid. Dat kan via de rechter, maar sneller en goedkoper via hermediation: in één of twee gesprekken stellen we vast wat er veranderd is en wat een haalbaar bedrag is, en leggen we dat opnieuw vast. Zo houd je afspraken waar je op kunt rekenen, in plaats van een papieren bedrag dat toch niet betaald wordt.

Voorkomen begint bij de scheiding zelf

De beste incasso is een afspraak die klopt: een alimentatiebedrag dat realistisch is berekend, vastgelegd in een aangehecht convenant, met de afspraak om bij grote veranderingen eerst met elkaar — en desnoods met mij — om tafel te gaan in plaats van eenzijdig te stoppen. Zit je nu met een betalingsconflict, of wil je de afspraken juist toekomstbestendig vastleggen? Plan een gratis kennismakingsgesprek of lees eerst meer over mijn werkwijze.