Scheiden op latere leeftijd

Waarom scheiden op leeftijd anders is

Na een lang huwelijk zijn levens financieel en praktisch diep met elkaar verweven: een gezamenlijk opgebouwd vermogen, een woning met veel overwaarde, pensioenen van tientallen jaren en vaak een traditionele rolverdeling waarin één van beiden minder heeft gewerkt. Tegelijk is de horizon anders: er zijn minder werkjaren over om een financiële stap terug op te vangen. Fouten of vergeten onderwerpen komen daardoor harder aan dan bij een scheiding op je vijfendertigste. Het goede nieuws: juist bij deze scheidingen valt met zorgvuldige afspraken veel te regelen.

Pensioen: het belangrijkste onderwerp

Bij een scheiding op latere leeftijd is het pensioen vaak de grootste vermogenspost — groter dan de woning. De hoofdregel: het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt bij helfte verdeeld, en de ex-partner heeft daarnaast recht op het opgebouwde partnerpensioen (het bijzonder partnerpensioen). Na een huwelijk van dertig of veertig jaar gaat dat om serieuze bedragen, en de keuzes die jullie maken — standaardverevening, een andere verdeling of conversie — werken de rest van je leven door. Hoe dat werkt en welke keuzes er zijn, lees je in het artikel over pensioen en scheiding. Gaat het pensioen bijna in of loopt het al, dan is extra maatwerk nodig.

De AOW wordt overigens niet verdeeld: die is persoonlijk. Sterker nog, als alleenstaande krijg je straks een hoger AOW-bedrag dan als gehuwde — al wegen daar de kosten van twee huishoudens ruimschoots tegenop.

Alimentatie: afwijkende regels bij lange huwelijken

De hoofdregel voor partneralimentatie is maximaal vijf jaar. Maar juist voor lange huwelijken gelden uitzonderingen. Duurde het huwelijk langer dan vijftien jaar en bereikt de ontvanger binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan kan de alimentatie doorlopen tot de AOW ingaat. En voor wie vóór 1970 geboren is en langer dan vijftien jaar getrouwd was, geldt daarnaast nog een overgangsregeling van maximaal tien jaar. Bij een klassieke rolverdeling — de een werkte, de ander zorgde — is de inkomensafhankelijkheid na een lang huwelijk vaak groot, en verdient de alimentatie dus ruime aandacht in de afspraken.

De woning en het vermogen

Na een lang huwelijk is de hypotheek vaak grotendeels afgelost en zit er veel overwaarde in de woning. Dat lijkt comfortabel, maar het stelt jullie voor een puzzel: wie de woning overneemt, moet de ander uitkopen — en een nieuwe hypotheek is met een pensioen of een korter arbeidsperspectief niet vanzelfsprekend. Soms is verkopen en allebei kleiner wonen de reëlere route; soms is een verrekening met het pensioen of ander vermogen mogelijk. Ook de rest van het vermogen — spaargeld, beleggingen, een erfenis die (niet) in de gemeenschap valt — verdient een precieze verdeling, vastgelegd in het echtscheidingsconvenant.

Volwassen kinderen en de familie

Zijn de kinderen volwassen, dan is er geen ouderschapsplan verplicht — maar de scheiding raakt ze wél, vaak meer dan ouders verwachten. Ook volwassen kinderen hebben een loyaliteitsgevoel naar allebei de ouders, en praktische vragen spelen op een andere manier: hoe gaan verjaardagen en feestdagen straks, hoe blijven beide ouders grootouder voor de kleinkinderen? Er samen fatsoenlijk uitkomen is het mooiste dat je je kinderen — op elke leeftijd — kunt meegeven.

Zorgvuldig scheiden, met oog voor de lange termijn

Juist bij een scheiding op latere leeftijd is mediation waardevol: de meeste onderwerpen zijn financieel van aard, en die regel je beter samen aan één tafel dan tegenover elkaar. Als MfN-registermediator breng ik de gevolgen van elke keuze in beeld — pensioen, alimentatie, woning, belastingen — en leg ik de afspraken vast in een convenant dat de rest van jullie leven meegaat. Plan een gratis kennismakingsgesprek of lees eerst meer over mijn werkwijze.