De omgangsregeling na een scheiding

Omgangsregeling of zorgregeling?

De termen lopen in de praktijk door elkaar, maar er is een juridisch verschil. Hebben jullie allebei het ouderlijk gezag — bij getrouwde ouders vrijwel altijd het geval — dan heet de afspraak officieel een verdeling van de zorg- en opvoedingstaken, kortweg zorgregeling. Die leggen jullie vast in het ouderschapsplan. Alleen als een ouder géén gezag heeft, spreekt de wet van een omgangsregeling. Voor de kinderen maakt het geen verschil: het gaat erom wanneer ze bij welke ouder zijn.

Het uitgangspunt van de wet is helder: een kind heeft recht op omgang met beide ouders, en beide ouders hebben het recht én de plicht tot omgang met hun kind. Dat recht van het kind staat los van conflicten tussen de ouders — ook als de scheiding stroef verloopt, houdt het kind recht op contact met allebei.

Wat leg je vast?

Een goede regeling is concreet genoeg om discussie te voorkomen, maar flexibel genoeg om mee te bewegen met het leven van de kinderen. Denk aan:

• het vaste schema: welke dagen en nachten zijn de kinderen bij wie;
• halen en brengen: wie brengt, wie haalt, en waar — en wie betaalt de reiskosten;
• vakanties en feestdagen: hoe verdelen jullie de schoolvakanties, verjaardagen en feestdagen — zie ook feestdagen en vakanties na de scheiding;
• contact tussendoor: bellen of videobellen met de andere ouder;
• ruilen en afwijken: hoe gaan jullie om met verzoeken om een keer te ruilen.

Veelgebruikte regelingen

Er bestaat geen standaardregeling: wat past, hangt af van de leeftijd van de kinderen, jullie werktijden en de afstand tussen de woningen. Veelvoorkomende vormen zijn:

• een weekendregeling — de kinderen zijn om het weekend bij de andere ouder, vaak aangevuld met een vaste doordeweekse dag of avond;
• een uitgebreide regeling — bijvoorbeeld om het weekend plus elke week woensdag tot en met donderdag;
• co-ouderschap — de zorg wordt (ongeveer) gelijk verdeeld, bijvoorbeeld week-om-week of een vast schema per weekhelft.

Voor jonge kinderen werkt een frequent maar kort contact vaak beter dan lange periodes; voor pubers telt hun eigen agenda steeds zwaarder mee. De regeling groeit dus idealiter mee — spreek af wanneer jullie de regeling samen evalueren.

De stem van je kind

Kinderen hoeven niet te kiezen tussen hun ouders, maar hun mening doet ertoe. Jullie zijn wettelijk verplicht de kinderen op een bij hun leeftijd passende manier te betrekken bij het ouderschapsplan. Vanaf 12 jaar nodigt de rechter een kind bovendien uit voor een kindgesprek over de afspraken die het kind aangaan.

Als de regeling niet wordt nagekomen

Wordt de regeling structureel niet nagekomen — de kinderen worden niet gebracht, of juist niet meegegeven — begin dan met een gesprek: vaak zit er een praktisch of emotioneel probleem achter. Komen jullie er samen niet uit, dan is mediation de snelste route naar een werkbare oplossing. Als dat niet lukt, kan de rechter de regeling vaststellen of wijzigen, en zo nodig dwangmiddelen opleggen. Een regeling die in een beschikking van de rechtbank is vastgelegd, is afdwingbaar.

Ook goed om te weten: grootouders kunnen onder voorwaarden zelf om een omgangsregeling met hun kleinkinderen vragen. Lees daarover meer in het blog omgangsregeling met grootouders.

Samen een werkbare regeling maken

Deze pagina hoort bij de kennisbank van Scheidingsdesk. Een goede zorgregeling is maatwerk: het moet passen bij jullie kinderen, jullie werk en de praktijk van alledag. Als MfN-registermediator help ik jullie een regeling te maken die werkt — en leg ik die vast in een ouderschapsplan waar jullie jaren mee vooruit kunnen. Lees meer over mijn werkwijze of neem contact op voor een gratis kennismakingsgesprek.