Scheiding aanvragen bij de rechtbank
Een huwelijk of geregistreerd partnerschap met minderjarige kinderen eindigt altijd via de rechtbank. Het verzoek wordt ingediend door een advocaat — maar als jullie er samen uitkomen, hoeven jullie zelf nooit naar een zitting. Zo verloopt de procedure stap voor stap.
Laatst bijgewerkt:
Het verzoekschrift: altijd via een advocaat
Een echtscheiding vraag je niet zelf aan: het verzoekschrift moet door een advocaat bij de rechtbank worden ingediend. Dat is wettelijk zo geregeld. Komen jullie er samen uit — bijvoorbeeld via mediation — dan schakelt de mediator één advocaat in die namens jullie beiden een gemeenschappelijk verzoek indient. Jullie hebben dan dus niet ieder een eigen advocaat nodig.
Hebben jullie minderjarige kinderen, dan moet bij het verzoek een ouderschapsplan zitten; de financiële afspraken staan in het echtscheidingsconvenant.
Het gemeenschappelijk verzoek: sneller, goedkoper, zonder zitting
Vragen jullie de scheiding samen aan, dan gaat de rechter ervan uit dat de afspraken in goed overleg zijn gemaakt. De rechter toetst of de afspraken niet in strijd zijn met de wet — en dat is het. Er komt geen zitting: jullie hoeven niet naar de rechtbank. De rechter spreekt de scheiding uit in een beschikking en hecht het convenant en het ouderschapsplan daaraan.
Dat aanhechten is meer dan een formaliteit: de afspraken krijgen daardoor dezelfde executoriale kracht als de uitspraak zelf. Komt een van beiden de afspraken later niet na, dan kan direct een deurwaarder worden ingeschakeld, zonder nieuwe procedure. Het gewaarmerkte afschrift dat je daarvoor nodig hebt, heet de grosse.
Een gemeenschappelijk verzoek is doorgaans binnen enkele weken afgehandeld, de kosten worden gedeeld en — belangrijker — het proces is veel minder belastend voor jullie en de kinderen.
Het eenzijdig verzoek: als jullie er samen niet uitkomen
Wil één van jullie scheiden en de ander niet, of lukt het niet om samen afspraken te maken? Dan dient de advocaat van de één een eenzijdig verzoek in. De ander krijgt zes weken de tijd om via een eigen advocaat te reageren (het verweer), waarna een zitting volgt. De rechter beslist dan ook over bijproducten van de scheiding — alimentatie, de woning, de zorgregeling — de zogeheten nevenvoorzieningen. Voor de periode tot de uitspraak kan de rechter voorlopige voorzieningen treffen, bijvoorbeeld over wie voorlopig in de woning blijft.
Een eenzijdige procedure duurt maanden tot ruim een jaar, kost een veelvoud van een gemeenschappelijk verzoek (twee advocaten, ieder zelf griffierecht) en zet de verhoudingen verder op scherp. Ook als het gesprek moeizaam loopt, is het daarom bijna altijd de moeite waard om eerst via mediation tot een gemeenschappelijk verzoek te komen — lees ook vechtscheiding voorkomen.
Na de beschikking: zo wordt de scheiding definitief
Met de beschikking van de rechter is de scheiding nog niet rond. Er gelden nog twee stappen:
- Akte van berusting. Na de beschikking geldt een beroepstermijn van drie maanden. Door allebei een akte van berusting te tekenen — waarin jullie verklaren het met de uitspraak eens te zijn en niet in hoger beroep te gaan — wordt de beschikking direct onherroepelijk en hoef je die termijn niet af te wachten.
- Inschrijving bij de gemeente. De scheiding is pas definitief als de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar jullie zijn getrouwd (bij een huwelijk in het buitenland: de gemeente Den Haag). De advocaat regelt dit meestal. Let op de termijn: de inschrijving moet binnen zes maanden nadat de beschikking onherroepelijk is geworden — anders verliest de beschikking haar kracht en moet de hele procedure opnieuw.
Pas op de datum van inschrijving zijn jullie officieel gescheiden — die datum telt bijvoorbeeld voor hertrouwen en voor diverse fiscale regelingen.
Wat kost de procedure?
Naast de kosten van de mediation en de advocaat betaal je griffierecht: de behandelkosten van de rechtbank. Bij een gemeenschappelijk verzoek betaal je dat één keer samen; bij een eenzijdig verzoek betaalt ieder het zelf. Een volledig overzicht van alle kosten — en wat je kunt besparen door het samen te regelen — vind je bij wat kost een scheiding?
De formele afronding goed geregeld
Deze pagina hoort bij de kennisbank van Scheidingsdesk. In mijn begeleiding als MfN-registermediator zit de hele formele afronding inbegrepen: de samenwerking met de advocaat, het indienen van het gemeenschappelijk verzoek en de inschrijving bij de gemeente. Jullie hoeven zelf niet naar de rechtbank. Lees meer over mijn werkwijze of neem contact op voor een gratis kennismakingsgesprek.