Veelgestelde vragen

Bij mediation gaan jullie samen, onder begeleiding van een onafhankelijke mediator, in gesprek om alle afspraken rond de scheiding te maken — over de kinderen, de woning, de financiën en het pensioen. Jullie houden zelf de regie over de uitkomst; ik bewaak het proces, de balans aan tafel en de juridische kwaliteit van de afspraken. Die afspraken worden vastgelegd in een convenant en, als er kinderen zijn, een ouderschapsplan.

Een MfN-registermediator staat ingeschreven in het kwaliteitsregister van de Mediatorsfederatie Nederland. Dat staat voor een erkende opleiding, permanente educatie, gebondenheid aan gedragsregels en onafhankelijk klacht- en tuchtrecht. Als erkend MfN-registermediator voldoe ik aan die eisen.

Grotendeels. Alle afspraken maken jullie bij mij aan tafel; alleen het verzoekschrift aan de rechtbank moet wettelijk door een advocaat worden ingediend. Ik werk daarvoor samen met een advocaat die het gezamenlijke verzoek verzorgt — jullie hoeven zelf niet naar de rechtbank.

Ja, dat is de kern van het vak. Ik ben er niet voor één van jullie, maar voor een uitkomst die voor jullie allebei werkt — en waar de kinderen niet tussen komen te staan. Merkt één van jullie dat de balans zoekraakt, dan bespreken we dat direct. Die neutraliteit is ook vastgelegd in de mediationovereenkomst die we bij de start tekenen.

Ja. Bij de start tekenen we samen een mediationovereenkomst met een geheimhoudingsplicht die voor alle deelnemers geldt — ook voor mij. Wat aan tafel wordt besproken, blijft aan tafel en kan later niet in een procedure worden gebruikt. Zo kan iedereen vrijuit spreken.

Mediation is vrijwillig — dwingen kan niet, en een aarzelende partner is heel normaal. Vaak helpt het om samen het vrijblijvende en kosteloze kennismakingsgesprek te doen: daarin leg ik uit hoe het werkt, en pas daarna beslissen jullie of je doorgaat. Wil je partner echt niet, dan blijft een eenzijdig verzoek via een advocaat mogelijk, maar dat traject is doorgaans langer, duurder en emotioneel belastender.

Ja. Veranderingen als een nieuwe partner, een verhuizing of een ander inkomen zijn een goede reden om de afspraken te actualiseren — dat heet hermediation. Meestal zijn één of twee gesprekken genoeg om de zorgregeling of de alimentatie weer passend te maken en opnieuw vast te leggen.

De kosten hangen af van het aantal gesprekken dat nodig is; een gemiddeld traject is in 3 tot 6 sessies afgerond. Het kennismakingsgesprek is altijd vrijblijvend en kosteloos — daarin krijg je een transparante indicatie van de totale kosten voor jullie situatie. Omdat jullie de mediator samen delen, is mediation vrijwel altijd voordeliger dan ieder een eigen advocaat.

Dat kan. Afhankelijk van inkomen en vermogen vergoedt de Raad voor Rechtsbijstand een deel van de kosten en betaal je alleen een eigen bijdrage. In het kennismakingsgesprek kijken we of jullie hiervoor in aanmerking komen.

Van de eerste afspraak tot het ondertekende convenant duurt mediation gemiddeld 2 tot 4 maanden. Daarna dient de advocaat het verzoekschrift in bij de rechtbank; de beschikking volgt doorgaans binnen enkele weken. In totaal zijn jullie meestal binnen 3 tot 5 maanden officieel gescheiden.

Ja. Ouders van minderjarige kinderen die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, zijn wettelijk verplicht een ouderschapsplan op te stellen; dat geldt ook voor samenwonende ouders met gezamenlijk gezag. Zonder ouderschapsplan neemt de rechtbank het echtscheidingsverzoek in principe niet in behandeling.

In elk geval de verdeling van de zorg- en opvoedtaken (de omgangsregeling), de kinderalimentatie en de manier waarop jullie elkaar informeren en samen beslissingen nemen. Daarnaast leggen we vaak afspraken vast over school, sport, vakanties, verjaardagen en medische zorg. Hoe concreter het plan, hoe minder discussie er later ontstaat.

Als jullie dat willen, en passend bij hun leeftijd, kan een gecertificeerde KIES-coach met wie ik samenwerk een kindgesprek voeren: een vertrouwelijk gesprek waarin je kind kan vertellen wat het belangrijk vindt en waar het zich zorgen over maakt. Kinderen beslissen niet mee — die verantwoordelijkheid blijft bij jullie — maar hun stem telt wel mee in het ouderschapsplan. Vanaf 8 jaar krijgt een kind bovendien van de rechtbank een uitnodiging om zijn of haar mening te geven.

Co-ouderschap betekent dat jullie de zorg voor de kinderen (vrijwel) gelijk verdelen. Het is geen wettelijke verplichting of standaard: jullie kiezen samen de verdeling die past bij jullie werk, woonsituatie en — vooral — bij wat de kinderen nodig hebben. Dat kan 50/50 zijn, maar net zo goed een andere verdeling.

Nee. Hadden jullie tijdens het huwelijk samen het gezag, dan houden jullie dat na de scheiding allebei. Belangrijke beslissingen — schoolkeuze, medische behandelingen, verhuizen — blijven jullie dus samen nemen, ongeacht bij wie de kinderen wonen.

Samen, op een rustig moment, met één gezamenlijk verhaal en zonder schuldvraag. Drie dingen moeten in elk geval gezegd worden: het is niet jouw schuld, we blijven allebei je papa en mama, en je hoeft niet te kiezen. Bereid het gesprek samen voor — dat kan ook met mij, als onderdeel van de mediation.

Vaak wel, maar meestal niet vanaf dag één. Baby’s en peuters zijn gebaat bij kort en frequent contact met beide ouders, niet bij lange blokken. Daarom werken we met een groeimodel: een regeling die meegroeit met de leeftijd, met vaste evaluatiemomenten, richting een gelijkwaardiger verdeling.

Op basis van de wettelijke normen: eerst wordt de behoefte van de kinderen bepaald aan de hand van het gezinsinkomen vóór de scheiding, daarna wordt die behoefte verdeeld naar ieders draagkracht. Ook de zorgverdeling telt mee, via een zorgkorting. Ik maak de berekening voor jullie inzichtelijk, zodat je precies ziet hoe het bedrag tot stand komt.

De onderhoudsplicht loopt tot het 21e jaar. Tot 18 jaar spreken we van kinderalimentatie; van 18 tot 21 jaar gaat het om een bijdrage in de kosten van levensonderhoud en studie, die in principe aan het kind zelf wordt betaald.

Voor scheidingen sinds 2020 is de hoofdregel: de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar. Er gelden wettelijke uitzonderingen, bijvoorbeeld bij jonge kinderen of wanneer een van beiden bijna de AOW-leeftijd heeft bereikt. In mediation kunnen jullie bovendien samen afspraken maken die beter bij jullie situatie passen.

Ja. Alimentatie wordt sowieso jaarlijks wettelijk geïndexeerd. Daarnaast kan het bedrag worden herzien wanneer de omstandigheden wezenlijk veranderen — denk aan een ander inkomen, werkloosheid, een nieuwe partner of een gewijzigde zorgverdeling. Komen jullie er samen niet uit, dan kan dat opnieuw via mediation.

Kijk eerst of het onwil of onmacht is: bij een terugval in inkomen is herberekenen zinvoller dan incasseren. Bij onwil kan het LBIO de inning kosteloos van je overnemen, mits het bedrag in een rechterlijke uitspraak is vastgelegd, of kan een deurwaarder beslag leggen op basis van de grosse van de beschikking. Wacht niet te lang: termijnen verjaren na vijf jaar.

Er zijn grofweg drie routes: één van jullie neemt de woning en de hypotheek over en koopt de ander uit, jullie verkopen de woning en verdelen de over- of onderwaarde, of jullie houden de woning tijdelijk samen aan. Wat haalbaar is hangt vooral af van inkomen en hypotheekruimte; dat brengen we in het traject concreet in beeld, zo nodig samen met een hypotheekadviseur.

Dat hangt ervan af of je de woonlasten alleen kunt dragen en of de bank je ex-partner ontslaat uit de hoofdelijke aansprakelijkheid (of een nieuwe hypotheek verstrekt). Meestal moet je je partner ook uitkopen voor diens deel van de overwaarde. In het kennismakingsgesprek kunnen we al een realistische inschatting maken.

Dat hangt af van jullie huwelijksvorm. Zijn jullie vóór 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt de algehele gemeenschap van goederen en wordt in beginsel alles 50/50 verdeeld. Bij een huwelijk vanaf 2018 geldt de beperkte gemeenschap: wat je vóór het huwelijk al had, en erfenissen en schenkingen, blijven privé. Hebben jullie huwelijkse voorwaarden, dan gaan die afspraken voor.

Schulden die in de gemeenschap vallen, worden net als bezittingen verdeeld. Belangrijk om te weten: afspraken tussen jullie onderling binden de schuldeiser niet — voor een gezamenlijke lening blijven jullie allebei aansprakelijk totdat de geldverstrekker één van jullie ontslaat. Daarom leggen we vast wie welke schuld draagt én hoe jullie dat richting de geldverstrekkers regelen.

Dan komen er extra vragen bij: valt (de waarde van) de onderneming in de verdeling, wat is die waard, en wat betekent het wisselende inkomen voor de alimentatie? In mediation kiezen jullie samen één onafhankelijke deskundige voor de waardering en zoeken we een verrekening die het bedrijf niet in gevaar brengt — het is immers ook de inkomstenbron.

Volgens de wet heeft ieder van jullie recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd (pensioenverevening). Jullie mogen daar samen van afwijken, bijvoorbeeld door te kiezen voor conversie of door het pensioen te verrekenen met ander vermogen. Let op: de verdeling moet binnen twee jaar na de scheiding bij de pensioenuitvoerders worden gemeld.

Het deel van het partnerpensioen (nabestaandenpensioen) dat tot de scheiding is opgebouwd en waar je ex-partner recht op houdt als jij overlijdt. Ook hierover kunnen jullie in het convenant afwijkende afspraken maken.

Het fiscaal partnerschap eindigt zodra het echtscheidingsverzoek is ingediend én jullie niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven. Dat werkt door in de aangifte inkomstenbelasting, de hypotheekrenteaftrek, heffingskortingen en toeslagen zoals kindgebonden budget en huurtoeslag. In het traject lopen we de belangrijkste fiscale gevolgen na, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Op het moment dat de echtscheidingsbeschikking van de rechtbank is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar jullie zijn getrouwd. Na de beschikking regelt de advocaat die inschrijving; daarmee is de scheiding een feit.

Grotendeels. Een geregistreerd partnerschap wordt op vrijwel dezelfde manier ontbonden als een huwelijk; zonder minderjarige kinderen kan dat zelfs buiten de rechter om. Samenwoners hoeven niet naar de rechtbank, maar hebben vaak wél veel te regelen: de woning, de verdeling en — bij gezamenlijk gezag over de kinderen — een verplicht ouderschapsplan. Mediation werkt in al die situaties hetzelfde.

Het convenant en het ouderschapsplan zijn juridisch bindend. Doordat de afspraken in de rechterlijke beschikking worden opgenomen, kan het LBIO achterstallige alimentatie bovendien kosteloos voor je innen. Bij andere geschillen is een goed gesprek — eventueel opnieuw bij mij aan tafel — meestal sneller en goedkoper dan een gang naar de rechter.

Ja. Een ouderschapsplan groeit idealiter mee met de kinderen, en ook financiële afspraken kunnen worden herzien als de situatie wezenlijk verandert. Jullie kunnen wijzigingen samen vastleggen; komen jullie er niet uit, dan is een enkele mediationsessie vaak genoeg om de afspraken te actualiseren.

Ja. Voor een echtscheiding is één echtgenoot die het huwelijk duurzaam ontwricht acht voldoende; tegenhouden kan niet, verweer vertraagt hooguit. Het kan dan via een eenzijdig verzoek van een advocaat — maar vaak komt een aanvankelijk weigerende partner alsnog aan tafel als duidelijk is dat een kennismakingsgesprek vrijblijvend is en meewerken niet gelijkstaat aan instemmen.

Dat kan op twee manieren: informeel via een proefscheiding (tijdelijk apart wonen met duidelijke afspraken over duur, geld en de kinderen) of formeel via een scheiding van tafel en bed bij de rechtbank. Let bij een proefscheiding op de geldkant: zolang er geen echtscheidingsverzoek ligt, blijven jullie fiscale en toeslagpartners, ook op twee adressen.