Aanvrager kinderbijslag — Scheidingsdesk Blog

Wijzigen aanvrager kinderbijslag na een scheiding: hoe werkt dat?

Na een scheiding verandert er vaak veel, niet alleen emotioneel maar ook praktisch. Een onderwerp dat in de praktijk regelmatig vragen oproept, is de kinderbijslag. Met name de vraag wie de aanvrager is en of dit gewijzigd kan of moet worden, blijkt voor veel ouders onduidelijk. Dit geldt temeer omdat het recht op kinderbijslag rechtstreeks samenhangt met andere regelingen, zoals het kindgebonden budget.

In deze blog wordt uiteengezet hoe het wijzigen van de aanvrager van de kinderbijslag werkt, welke uitgangspunten daarbij gelden en wat dit betekent voor het kindgebonden budget.

Wie ontvangt de kinderbijslag?

De kinderbijslag wordt uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en wordt per kind aan één persoon uitbetaald. Deze persoon wordt door de SVB aangemerkt als de rechthebbende.

Bij die beoordeling kijkt de SVB onder meer naar:

waar het kind staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP);
wie het kind feitelijk verzorgt en opvoedt;
de gezinssituatie, bijvoorbeeld samenwonend, gescheiden of co-ouderschap.

Na een scheiding kan deze feitelijke situatie wijzigen, waardoor ook de aanvrager van de kinderbijslag kan veranderen.

Kinderbijslag en kindgebonden budget: een directe koppeling

Van belang is dat degene die als aanvrager van de kinderbijslag wordt aangemerkt, ook degene is die gerechtigd is tot het kindgebonden budget. Het kindgebonden budget wordt namelijk alleen toegekend aan de ouder die de aanvrager van de kinderbijslag is.

De uitvoering van het kindgebonden budget ligt bij de Belastingdienst. De Belastingdienst volgt hierbij de gegevens van de SVB: wie kinderbijslag aanvrager is, wordt aangemerkt als de ouder die in beginsel recht kan hebben op het kindgebonden budget, mits uiteraard aan de overige voorwaarden (zoals inkomen en vermogen) wordt voldaan.

Een wijziging van de aanvrager van de kinderbijslag kan daarom directe gevolgen hebben voor het recht op en de hoogte van het kindgebonden budget.

Wanneer is wijziging van de aanvrager relevant?

Het wijzigen van de aanvrager van de kinderbijslag kan met name aan de orde zijn wanneer:

het kind na de scheiding bij de andere ouder gaat wonen;
de zorgverdeling structureel wijzigt;
ouders afspraken maken over co-ouderschap;
de bestaande uitbetalingssituatie niet meer aansluit bij de feitelijke verzorging.

De SVB beoordeelt dit altijd op basis van de feitelijke omstandigheden en niet uitsluitend op basis van onderlinge afspraken tussen ouders.

Co-ouderschap en kinderbijslag

Van co-ouderschap is sprake wanneer een kind minstens drie dagen per week bij iedere ouder verblijft. In deze situatie bestaat regelmatig onduidelijkheid over de aanvrager van de kinderbijslag wordt.

Belangrijk uitgangspunt blijft dat er per kind altijd maar één aanvrager is. Bij co-ouderschap maakt het niet uit waar het kind is ingeschreven in de Basisregistratie Personen. Ook de co-ouder waar het kind niet staat ingeschreven kan voor dat kind de aanvrager van de kinderbijslag zijn.

Co-ouderschap met meer dan één kind

Bij co-ouderschap met meer dan één kind kan zich een bijzondere situatie voordoen. Het is mogelijk dat:

ouder A als aanvrager wordt aangemerkt voor kinderbijslag van kind 1;
ouder B als aanvrager wordt aangemerkt voor kinderbijslag van kind 2.

In dat geval kan het voorkomen dat beide ouders ieder kinderbijslag ontvangen voor één kind. Omdat het recht op kindgebonden budget gekoppeld is aan de aanvrager van de kinderbijslag, kan dit er ook toe leiden dat beide ouders afzonderlijk een kindgebonden budget ontvangen, ieder voor het kind waarvoor zij als aanvrager zijn aangemerkt.

De Belastingdienst sluit hierbij aan bij de door de SVB vastgestelde aanvragerssituatie.

Wijzigen van de aanvrager bij de SVB

Een wijziging van de aanvrager kan doorgaans worden doorgegeven via Mijn SVB. Ook kunt u contact zoeken met de Sociale verzekeringsbank. Daarbij wordt een wijziging in de gezinssituatie gemeld. De SVB kan vervolgens aanvullende informatie opvragen, bijvoorbeeld over:

de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken;
de woon- en verblijfssituatie van het kind;
de datum waarop de wijziging is ingegaan.

In sommige gevallen benadert de SVB beide ouders om de situatie zorgvuldig vast te stellen.

Ingangsdatum en gevolgen

Een wijziging werkt in beginsel vanaf het kwartaal waarin de feitelijke wijziging plaatsvindt, mits deze tijdig wordt doorgegeven. Voor het kindgebonden budget geldt dat de kalendermaand volgende op de dag van de wijziging de wijziging in het kindgebonden budget plaatsvindt. Een latere melding kan gevolgen hebben voor:

toekomstige uitbetalingen van kinderbijslag;
het recht op kindgebonden budget;
eventuele herzieningen of terugvorderingen.

Het kan dan ook belangrijk zijn om voor het einde van de maand de wijziging door te geven omdat aan het begin van de maand de wijziging deze hele kalendermaand niet telt en pas de volgende maand ingaat. Bij het verkrijgen van een hoger kindgebonden budget kan dit een belangrijke rol spelen om de wijziging niet op bijvoorbeeld 1 april maar op 31 maart door te geven.

Tot slot

De vraag wie de aanvrager is van de kinderbijslag is meer dan een administratieve kwestie. Zij raakt direct aan het recht op het kindgebonden budget en kan bij co-ouderschap – zeker bij meerdere kinderen – tot verschillende uitkomsten leiden. Zorgvuldige vaststelling en tijdige melding van wijzigingen voorkomt onduidelijkheid en financiële verrassingen achteraf.

Bij ScheidingsDesk wordt dit onderwerp daarom vaak betrokken bij het bredere overzicht van financiële regelingen na scheiding, zodat deze aansluiten bij de feitelijke situatie van ouders en kinderen.